\nDette er saka:<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
\nEtablerarpr\u00f8va m\u00e5 ein ta for \u00e5 til d\u00f8mes bli dagleg leiar. Men den kan ein berre ta p\u00e5 norsk. Difor har Alan Kaye teke pr\u00f8va tre gonger utan \u00e5 lukkast.<\/li>\n Dette hindrar fleire i arbeidslivet \u00e5 best\u00e5 pr\u00f8va, slik at ein kan bli dagleg leiar.<\/li>\n No tek Margret Hagerup (H) opp saka p\u00e5 Stortinget i h\u00e5p om \u00e5 f\u00e5 lova endra.<\/li>\n Krav til norskkunnskapar for \u00e5 vere sjef for ei bedrift er \u00e5rsaka til at ein i dag berre kan ta etablerarpr\u00f8va p\u00e5 norsk.<\/li>\n Arbdeiderpartiet seier dei skal sj\u00e5 p\u00e5 regelverket, men er skeptiske til at pr\u00f8va skal vere p\u00e5 engelsk.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\n\u2013 Restauranten var min id\u00e9 og mitt konsept. Eg endrar menyane annakvar m\u00e5nad, bestiller vin og gjer alt fr\u00e5 \u00e5 lage maten til \u00e5 vaske lokala. Og det er eg som passar p\u00e5 staden fr\u00e5 dag til dag, seier Alan Kaye.<\/p>\n
For seks \u00e5r sidan kom han til Noreg. Og for tre \u00e5r sidan opna han restauranten Broken i Stavanger. I dag er han kj\u00f8kkensjef og drivkrafta bak suksessen, men p\u00e5 papiret f\u00e5r han ikkje lov til \u00e5 vere dagleg leiar.<\/p>\n
\n
<\/p>\n\n\n
\nBriten er avhengig av rykande varm te i den hektiske jobben.<\/p>\n
Fride Audunsdotter Westvik\/NRK<\/small><\/figcaption><\/figure>\n
<\/dh-bildekollasj-v1>\n <\/div>\n
For \u00e5 f\u00e5 den formelle tittelen krevst det at ein passerer den offentlege etablerarpr\u00f8va. Ein pr\u00f8ve som i dag berre blir tilbode p\u00e5 norsk, med krav om 80 prosent rette svar p\u00e5 kompliserte, juridiske sp\u00f8rsm\u00e5l.<\/p>\n
Ei pr\u00f8ve han har teke tre gonger utan \u00e5 lukkast.<\/p>\n
\u2013 Det var hjarteskjerande. Eg fekk 62 prosent, noko som ikkje er s\u00e5 ille for ein som ikkje kan lese spr\u00e5ket skikkeleg, seier Kaye.<\/p>\n
<\/p>\n
\nKva er etablerarpr\u00f8va?<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
\nEi offentleg, lovp\u00e5lagd pr\u00f8ve som dokumenterer at dagleg leiar ved ein serveringsstad har n\u00f8dvendig kunnskap om \u00f8konomistyring og lovverk.<\/li>\n Formatet er ei elektronisk fleirtalspr\u00f8ve med 50 sp\u00f8rsm\u00e5l, der ein m\u00e5 minst ha 40 rette svar for \u00e5 best\u00e5.<\/li>\n Sp\u00f8rsm\u00e5la dreier seg om serveringslova, alkohollova, arbeidsrett, skatte- og avgiftslovgjeving, rekneskap og konkurslovgjeving.<\/li>\n Det er ikkje tillate med hjelpemiddel under pr\u00f8va, som til d\u00f8mes ordbok eller tolk.<\/li>\n Pr\u00f8va blir gjennomf\u00f8rt fysisk i regi av din lokale kommune.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\nI dag st\u00e5r kollegaen Magdalena oppf\u00f8rt som dagleg leiar p\u00e5 Broken for at staden skal g\u00e5 rundt.<\/p>\n
\u2013 Eg tek aldri fri og er alltid her. For ei lita bedrift hadde det vore fint med meir pengar i banken, men livet er som det er og vi m\u00e5 berre gjere det slik, seier Kaye.<\/p>\n
Men no kan det kanskje bli ei endring for briten.<\/p>\n
\u2013 Enkelt \u00e5 fikse<\/h2>\n Stortingsrepresentant Margret Hagerup (H) reagerer sterkt p\u00e5 at spr\u00e5ket skal vere det som set ein stoppar.<\/p>\n
Allereie for tre \u00e5r sidan spurte Hagerup d\u00e5verande n\u00e6ringsminister Jan Christian Vestre om dette kunne endrast p\u00e5, noko han var einig i. Tre \u00e5r har g\u00e5tt utan noko handling.<\/p>\n
\u2013 Eg er spent p\u00e5 kvifor det ikkje har skjedd noko, for det burde vore ein enkel ting \u00e5 fikse, seier Hagerup. <\/strong><\/p>\n<\/p>\n
\n<\/div>
\nMargret Hagerup (H) er lei av at det ikkje skjer noko fr\u00e5 regjeringa si side.<\/p>\n
Foto: Fride Audunsdotter Westvik \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
No tek ho opp att sp\u00f8rsm\u00e5let i h\u00e5p om ei endring.<\/p>\n
\u2013 Ein m\u00e5 ta p\u00e5 alvor at det st\u00e5r for mange utanfor arbeidslivet, at det er for vanskeleg \u00e5 etablere seg og bli varig i arbeidslivet. S\u00e5 eg h\u00e5par verkeleg at dei f\u00e5r dette p\u00e5 plass no.<\/p>\n
Provosert over skilnadane<\/h2>\n I dag kan ein berre ta etablerarpr\u00f8va p\u00e5 norsk. Argumentasjonen for dette er at pr\u00f8va skal dokumentere at ein som vil bli dagleg leiar har tilstrekkeleg norskkunnskapar til \u00e5 forst\u00e5 og forhalde seg til norsk lovverk.<\/p>\n
\u2013 Det provoserer meg at dei som ikkje har norsk som morsm\u00e5l ikkje f\u00e5r dei same sjansane, seier Dan Aasen.<\/strong><\/p>\n<\/p>\n
\n<\/div>
\nDan Aasen meiner ei slik pr\u00f8ve p\u00e5 engelsk vil vere mykje meir inkluderande og er frustrert over at dette ikkje er blitt endra p\u00e5.<\/p>\n
Foto: Fride Audunsdotter Westvik \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
Sjefen p\u00e5 restauranten D\u00f8gnvill i Stavanger seier at reglane har g\u00e5tt ut over fleire, som han har \u00f8nska \u00e5 tilsette i leiarstilling. Men som ikkje har f\u00e5tt tatt pr\u00f8va.<\/p>\n
\u2013 Du skal velje det einaste svaret som er riktig ut av fire-fem heilt ganske like situasjonar. Og det krev at du har ganske detaljkunnskap om norsken for \u00e5 kunne skilje den eine situasjonen fr\u00e5 den andre og velje riktig,<\/p>\n
Aasen meiner bransjen gjer ein viktig integreringsjobb som det offentlege no spenner beina under.<\/p>\n
NHO: \u2013 Udatert ordning<\/h2>\n NHO Reiseliv er samde med Hagerup og krev at b\u00e5de etablerarpr\u00f8va og kunnskapspr\u00f8va, b\u00f8r kunne takast p\u00e5 engelsk.<\/p>\n
\u2013 Tilbakemeldingane fr\u00e5 bransjen er gjennomg\u00e5ande at etablerarpr\u00f8va og alkoholpr\u00f8va blir opplevde som ei utdatert ordning, seier Henrik Hamborg, kompetansepolitisk r\u00e5dgivar i NHO Reiseliv.<\/p>\n
\n
<\/p>\n\n\n
\n
\n\n\n