{"id":24104,"date":"2026-09-22T14:45:55","date_gmt":"2026-09-22T14:45:55","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostavanger.no\/?p=24104"},"modified":"2026-09-22T14:45:55","modified_gmt":"2026-09-22T14:45:55","slug":"desse-vegane-har-storst-klimarisiko-fram-mot-2050","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostavanger.no\/?p=24104","title":{"rendered":"Desse vegane har st\u00f8rst klimarisiko fram mot 2050"},"content":{"rendered":"
\n<\/p>\n
\n
\n
<\/p>\n
\n
Saka oppsummert<\/h2>\n
\n
<\/p>\n
\u2022 Ei ny kartlegging fr\u00e5 Noradapt og Vestlandsforsking viser kva delar av vegnettet som kan vere mest utsette for klimaendringar fram mot 2050.\u2022 Trollstigen blir vurdert som vegen med h\u00f8gast klimarisiko, mellom anna p\u00e5 grunn av bratt terreng, skredfare, vind og nedb\u00f8r.\u2022 Oslo sentrum og Bergen sentrum kjem ogs\u00e5 h\u00f8gt p\u00e5 lista fordi mykje trafikk og viktig infrastruktur er samla p\u00e5 sm\u00e5 omr\u00e5de.\u2022 Forskar Carlo Aall meiner norske vegar ligg langt etter i klimatilpassinga og at etterslep i vedlikehald m\u00e5 takast igjen.\u2022 Statens vegvesen er samd i at behovet for klimatilpassing er stort, men meiner det vil bli sv\u00e6rt dyrt \u00e5 sikre alle vegar mot all risiko.\u2022 Vegvesenet peikar p\u00e5 at beredskap og klare planar ved skadar blir ein viktig del av klimatilpassinga framover.<\/p>\n
<\/astro-slot><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/span><\/astro-island><\/div>\n<\/div>\n
\u2013 Vegane i landet ligg langt etter.<\/strong><\/p>\n
Det seier professor Carlo Aall i Vestlandsforsking<\/p>\n
Han meiner norske vegar ikkje er godt nok rusta for meir ekstremv\u00ear, meir nedb\u00f8r og st\u00f8rre belastningar i \u00e5ra som kjem.<\/p>\n
Avdelingsdirekt\u00f8r i Statens vegvesen, Svenn Egil Finden, er samd.<\/p>\n
\u2013 Det er vanskeleg \u00e5 vere ueinig i det, seier han.<\/p>\n
Samtidig meiner han det avgjerande sp\u00f8rsm\u00e5let er kor godt rusta vegnettet skal vere.<\/p>\n
\u2013 Viss du skal vere f\u00f8rebudd p\u00e5 alt, heile tida, vil det ha ein veldig stor kostnad.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\n<\/picture>\n
Bergen har blant dei mest utsette vegane i landet, blant anna grunna flom. Biletet er tatt i 2020. Foto:\u00a0Ingvild Ulset \/ Ingvild Ulset <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/astro-island><\/div>\n
Trollstigen p\u00e5 topp<\/h2>\n
Ei ny kartlegging fr\u00e5 Noradapt og Vestlandsforsking viser kva delar av vegnettet som kan vere mest utsett fram mot 2050.<\/p>\n
Trollstigen i M\u00f8re og Romsdal kjem h\u00f8gast.<\/p>\n
P\u00e5 tredje- og sjuandeplass kjem kanskje meir overraskande omr\u00e5de: Oslo sentrum og Bergen sentrum.<\/p>\n
Her dei ti mest utsette vegane i landet:<\/strong><\/p>\n
Forskarane har sett p\u00e5 fylkesvegar, riksvegar og europavegar i heile landet.<\/p>\n
Dei har vurdert risiko for mellom anna kraftig nedb\u00f8r, vind, skred, stormflo og overvatn.<\/p>\n
Men v\u00ear er berre ein del av reknestykket.<\/p>\n
Difor kjem byane h\u00f8gt<\/h2>\n
Forskarane har ogs\u00e5 teke med kor mykje trafikk som g\u00e5r p\u00e5 vegane, kor s\u00e5rbare dei er, og kva sikringstiltak som allereie finst.<\/p>\n
\u2013 Vi kombinerer data om klimaendringar med samfunnsendringar, seier Aall.<\/p>\n
Difor kan ein veg i ein stor by kome h\u00f8gt p\u00e5 lista, sj\u00f8lv om han ikkje ligg i omr\u00e5det med det mest ekstreme v\u00earet.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\n<\/picture>\n
Seniorforsker Carlo Aall seier vegane i landet m\u00e5 bli mykje betre rusta for klimaendringar. Aall er leiande seniorforskar ved Vestlandsforsking og leiar av Norsk senter for b\u00e6rekraftig klimatilpasning. Foto:\u00a0Oddgeir \u00d8ystese <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/astro-island><\/div>\n
I Oslo og Bergen er store mengder trafikk og infrastruktur samla p\u00e5 sm\u00e5 omr\u00e5de.<\/p>\n
\u2013 I Oslo er det mengda trafikk som sl\u00e5r ut. Det er ikkje berre klima, men ogs\u00e5 korleis trafikkmengda er, at det korkar seg, seier Aall.<\/p>\n
P\u00e5 Trollstigen er forklaringa annleis. Der trekkjer bratt terreng, skredfare, vind og nedb\u00f8r risikoen opp.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\n<\/picture>\n
B\u00e5de vegvesenet og forskarane seier seg samde om at det er fleire vegar i landet med klimarisiko. Eit av dei er vegen over Strynefjellet. <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/astro-island><\/div>\n
\n
<\/p>\n
\n
Slik vurderer forskarane vegane<\/h2>\n
\n
<\/p>\n
Forskarane deler vegnettet inn i ruter p\u00e5 \u00e9in kvadratkilometer og gir kvar rute ein samla klimarisiko. Dei ser p\u00e5 fire hovudomr\u00e5de:<\/p>\n
Fare:<\/strong> Kor utsett omr\u00e5det er for mellom anna kraftig nedb\u00f8r, sterk vind og temperaturar som passerer null grader.<\/p>\n
Eksponering:<\/strong> Om vegen ligg utsett til for skred, stormflo og overvatn.<\/p>\n
S\u00e5rbarheit:<\/strong> Kor mykje trafikk som g\u00e5r p\u00e5 vegen, og kor stor del som er tunge k\u00f8yret\u00f8y.<\/p>\n
Respons:<\/strong> Kva sikringstiltak som allereie finst, som fanggjerde, skredoverbygg, erosjonssikring og overvaking.<\/p>\n
Desse faktorane blir vekta saman til ein samla klimarisikoindeks. Fare og eksponering tel mest.<\/p>\n
<\/astro-slot><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/span><\/astro-island><\/div>\n<\/div>\n
\u2013 Har ikkje gjort jobben med dagens klima<\/h2>\n
Aall meiner kartlegginga b\u00f8r brukast til \u00e5 prioritere kvar pengane til sikring og vedlikehald skal g\u00e5.<\/p>\n
Han meiner Noreg allereie har eit etterslep.<\/p>\n
\u2013 Vi har ikkje gjort jobben med dagens klima. Dersom vi gjer den, er halve jobben med framtidas klima gjort.<\/p>\n
Han meiner det ikkje er mogleg \u00e5 byggje seg ut av alle problema.<\/p>\n
\u2013 Det blir for dyrt \u00e5 berre fortsette \u00e5 byggje seg ut av problemet. Vi klarer ikkje det.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\n<\/picture>\n
Svenn Evil Finden, avdelingsdirekt\u00f8r drift og vedlikehold i Statens vegvesen, seier det er umogleg \u00e5 skulle gjere kvar veg i landet fritt for klimarisiko. Foto:\u00a0Tale Hauso <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/astro-island><\/div>\n
Finden i Statens vegvesen er eining i at vegnettet har eit stort behov for klimatilpassing.<\/p>\n
Men legg til at klimatilpassing ogs\u00e5 handlar om \u00e5 vere f\u00f8rebudd n\u00e5r skaden f\u00f8rst skjer.<\/p>\n
\u2013 Det er ein balanse i kva som er godt nok rusta. Mykje blir ogs\u00e5 gjort gjennom beredskap og ved \u00e5 ha klare planar dersom noko skulle skje.<\/p>\n
<\/p>\n
\n
\n<\/picture>\n
Vegen gjennom Bj\u00f8rvika i Oslo er nummer tre av dei mest utsatte vegane i landet. Foto:\u00a0\u00d8rn E. Borgen \/ NTB <\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n
![\"\"](\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" "\\"Foto:")
<\/picture>