\n\ud83d\udce2Saka oppsummert<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
\n\ud83e\uddd1\u200d\ud83c\udf93Nesten alle studentar brukar KI. Men synest det er vanskeleg \u00e5 vite korleis ein b\u00f8r nytte seg av verkt\u00f8yet p\u00e5 ein smart m\u00e5te.<\/li>\n \ud83e\uddd1\u200d\ud83d\udcbbStudenten, Even Fl\u00f8lo brukar ofte KI til \u00e5 l\u00f8yse heile oppg\u00e5va for han, og at det kan vere vanskeleg \u00e5 la ver \u00e5 be KI om hjelp.<\/li>\n \ud83e\udde0Ekspert p\u00e5 KI, Tom Ryen, forklarer at KI er kome for \u00e5 bli. Og at studenten m\u00e5 sj\u00e5 p\u00e5 KI som ein studentassistent som hjelper deg med oppg\u00e5ver, men som ikkje gjer l\u00e6ringa for deg.<\/li>\n \ud83d\udca1Ryen peikar ogs\u00e5 p\u00e5 at Universitet og H\u00f8gskular i Noreg har eit ansvar for korleis ein skal tilpasse seg KI, som ein del av utdanninga.<\/li>\n<\/ul>\nDenne oversikta er ikkje laga av KI, men av journalisten.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\n\u2013 Eg bruker KI dagleg eigentleg. Det blir fort brukt til kvar oppg\u00e5ve, seier Even Fl\u00f8lo (20).<\/strong><\/p>\nHan tek bachelor i Energi og petroleumsteknologi ved Universitetet i Stavanger, og bruker kunstig intelligens ofte for \u00e5 finne fram formlar til oppg\u00e5ver.<\/p>\n
\u2013 Sit ein fast er det enkelt \u00e5 ta bilde av boka og sende det til KI. Oppg\u00e5va blir l\u00f8yst, men kor mykje ein l\u00e6rer er eit godt sp\u00f8rsm\u00e5l, seier Fl\u00f8lo.<\/p>\n
1. \u00e5rsstudenten seier alle medstudentane hans ogs\u00e5 er flittige i bruken av KI. Og det er dei ikkje \u00e5leine om.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nEven Fl\u00f8lo er p\u00e5 sitt f\u00f8rste \u00e5r av bacheloren i Energi og petroleumsteknologi ved Universitetet i Stavanger. <\/p>\n
Foto: Fride Audunsdotter Westvik \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
For litt over 9 av 10 studentar bruker KI til studiearbeidet, viser Studiebarometeret for 2025, fr\u00e5 Direktoratet for H\u00f8gare utdanning og kompetanse.<\/p>\n
<\/p>\n
\n\ud83d\udd0eDette seier Studiebarometeret om KI<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
\n\ud83d\udcc8H\u00f8g bruk: <\/strong>Over 90 prosent av studentane nyttar KI i studiearbeidet.<\/li>\n\ud83d\udccaAuke i hyppig bruk: <\/strong>Andelen som bruker KI ofte, har auka fr\u00e5 25 prosent i 2024 til 35 prosent i 2025.<\/li>\n\ud83e\uddd1\u200d\ud83c\udf93Popul\u00e6re bruksomr\u00e5de: <\/strong>Studentane nyttar i aukande grad KI til kvalitetssikring og redigering av tekst, oppsummering og som diskusjonspartnar.<\/li>\n\ud83d\udccdTydlege retningslinjer:<\/strong> N\u00e6rare 60 prosent meiner retningslinjene for KI-bruk ved eksamen og vurdering er tydlege.<\/li>\n\u270d\ufe0fLite oppl\u00e6ring: <\/strong>Berre 21 prosent meiner dei f\u00e5r nok oppl\u00e6ring i KI-verkt\u00f8y, noko som likevel er ein liten auke fr\u00e5 17 prosent i 2024.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\nNRK har tidlegare omtala at fleire studentar droppar heilt \u00e5 kj\u00f8pe pensumb\u00f8ker.<\/p>\n
Og at dei heller vel \u00e5 bruke ChatGPT framfor boka.<\/p>\n
Sj\u00f8lv om nesten alle studentar bruker kunstig intelligens i studiearbeidet, kjem det ogs\u00e5 fram i same unders\u00f8king at berre 21 prosent svarer at dei f\u00e5r tilstrekkeleg oppl\u00e6ring til \u00e5 bruke KI som studieverkt\u00f8y.<\/p>\n
L\u00e6ring er trening<\/h2>\n \u2013 Vi ser mykje dum bruk av KI- blant studentar, seier Tom Ryen.<\/strong><\/p>\nHan er instituttleiar ved Institutt for data- og elektroteknologi ved Universitetet i Stavanger. Ryen har fordjupa seg i blant anna KI i utdanning.<\/p>\n
Han har sett mange d\u00f8me der studenten ikkje ein gong pr\u00f8ver \u00e5 skjule at KI er brukt til \u00e5 l\u00f8yse ei oppg\u00e5ve.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nTom Ryen er instituttleiar ved Institutt for data- og elektroteknologi ved Universitetet i Stavanger.<\/p>\n
Foto: Fride Audunsdotter Westvik \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
Difor har Ryen fleire r\u00e5d til studentar om korleis ein kan bruke KI som l\u00e6ringsverkt\u00f8y p\u00e5 ein god og smart m\u00e5te:<\/strong><\/p>\n\nDet f\u00f8rste er \u00e5 tenke p\u00e5 den som ein god hjelpa<\/strong>r, ein studentassistent. Den kan hjelpe deg vidare viss du st\u00e5r fast med oppg\u00e5ver, men gjer ikkje oppg\u00e5va for deg.<\/li>\nEin kan ogs\u00e5 bruke KI til \u00e5 formulere seg betre eller spr\u00e5kvaske ein tekst<\/strong>. Det kan vere ei god st\u00f8tte. M\u00e5 vere obs p\u00e5 kjeldetilvising, det er viktig at ein sj\u00f8lv har lest kjeldene KI refererer til.<\/li>\nHeile poenget med at vi studerer, er at vi skal l\u00e6re<\/strong>. Om ein ikkje forst\u00e5r, har ein har dumma seg ut, if\u00f8lge Ryen.<\/li>\n<\/ul>\nRyen legg vekt p\u00e5 at studenten sj\u00f8lv m\u00e5 tenke: Korleis skal eg l\u00e6re p\u00e5 best mogleg m\u00e5te?<\/em><\/strong><\/p>\nOg ikkje berre lure seg sj\u00f8lv.<\/p>\n
\u2013 <\/strong>Nokre seier at bruk av KI gjer oss dumme. Det kan skje om ein bruker det p\u00e5 ein feil m\u00e5te. L\u00e6ring er \u00e5 trene hjernen, same som \u00e5 bruke vekter n\u00e5r ein trenar musklar. Vi m\u00e5 gjere tungt arbeid n\u00e5r vi skal l\u00e6re, seier Ryen.<\/p>\nNRK spurte KI sj\u00f8lv, om korleis ein kan bruke den som eit l\u00e6ringsverkt\u00f8y til studia.<\/p>\n
Slik svarte KI p\u00e5 sp\u00f8rsm\u00e5let: \u00abKorleis kan eg bruke KI til \u00e5 studere p\u00e5 ein smart m\u00e5te?\u00bb<\/em><\/p>\n<\/p>\n
\n\ud83d\udcbbTips fr\u00e5 KI<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
Kunstig intelligens kan fungere som ein personleg studiepartnar, f\u00f8relesar og organisator om du bruker det rett. M\u00e5let er ikkje at KI skal gjere jobben for deg, men at den skal hjelpe deg \u00e5 l\u00e6re meir effektivt gjennom aktiv l\u00e6ring.<\/p>\n
\n\u2753Forklar vanskelege omgrep:<\/strong> I staden for \u00e5 lese eit komplisert avsnitt ti gonger, kan du be KI forklare det p\u00e5 ulike m\u00e5tar eller med analogiar.<\/li>\n\ud83e\udde0Generere \u00f8vingsoppg\u00e5ver:<\/strong> Aktiv gjenkalling (active recall) er den mest dokumenterte studieteknikken som finst. KI kan lage skreddarsydde \u00f8vingstestar p\u00e5 sekund.<\/li>\n\ud83d\udcd6Oppsummering og strukturering:<\/strong> Bruk KI til \u00e5 f\u00e5 oversikt over store mengder pensumtekstar f\u00f8r du djupdykkar i stoffet.<\/li>\n<\/ul>\n\u270d\ufe0fTre viktige forholdsreglar<\/strong><\/p>\n\n\ud83d\udd0eVer obs p\u00e5 hallusinasjonar:<\/strong> KI kan dikte opp fakta, \u00e5rstal og kjelder med stor tryggleik. Sjekk alltid viktige fakta mot l\u00e6reboka eller prim\u00e6rkjelder.<\/li>\n\ud83e\uddd1\u200d\ud83d\udcbbKjeldekritikk og sitering:<\/strong> Ikkje be KI skrive eksamenstekstane dine. Mange utdanningsinstitusjonar har strenge reglar for bruk av KI, og tekstar generert av KI blir lett oppdaga.<\/li>\n\ud83d\udca1Passiv vs. aktiv l\u00e6ring:<\/strong> \u00c5 lese eit perfekt KI-oppsummert notat gir ein falsk kjensle av meistring. Du l\u00e6rer f\u00f8rst n\u00e5r du sj\u00f8lv m\u00e5 l\u00f8yse oppg\u00e5ver eller forklare stoffet med eigne ord.<\/li>\n<\/ul>\nDenne teksten er skrive av KI, men kvalitetssikra av journalisten.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\n\u2013 Kva syntest du om svaret eg fekk av KI?<\/em><\/p>\n\u2013 Eg synest det var eit veldig bra svar. Akkurat det eg kunne ha svart sj\u00f8lv, seier Ryen.<\/strong><\/p>\nKI er kome for \u00e5 bli<\/h2>\n Men uansett om ein bruker KI smart som student: Er det betre \u00e5 berre droppe KI heilt?<\/em><\/p>\nNei, ikkje heilt, meiner Ryen.<\/p>\n
\u2013 Det er opplagt at ein skal bruke KI. Du f\u00e5r b\u00e5de st\u00f8tte og idear, s\u00e5 KI er kome for \u00e5 bli, seier han.<\/strong><\/p>\nMen han peikar p\u00e5 at universiteta og h\u00f8gskulane har eit ansvar for \u00e5 lage tydlege rammer for studentane. Slik at ein ikkje er redd for \u00e5 bruke KI som verkt\u00f8y p\u00e5 ein riktig m\u00e5te.<\/p>\n
<\/p>\n
\u2013 Omgrepet ‘KI-juks’, det b\u00f8r vi f\u00e5 vekk. Det b\u00f8r vere eit ikkje-eksisterande tema. Det skal ikkje vere noko tvil om du skal kunne bruke KI, eller p\u00e5 kva m\u00e5te du skal kunne bruke KI i ein kvar vurderingssituasjon.<\/p>\n
Ryen meiner utdanningsinstitusjonane b\u00f8r ta sj\u00f8lvkritikk p\u00e5 dette omr\u00e5det. Og meiner ein m\u00e5 sj\u00e5 p\u00e5 korleis KI vil forandre utdanning.<\/p>\n
\u2013 Eg meiner til d\u00f8mes at heimeeksamen er utdatert og ikkje ei validert vurdering lenger. Med mindre ein forsvarer oppg\u00e5va munnleg.<\/p>\n
\u2013 Vi har mykje vi m\u00e5 sj\u00e5 p\u00e5 i framtida n\u00e5r det gjeld korleis studentar skal utdannast framover, seier Ryen.<\/strong><\/p>\nVanskeleg \u00e5 la vere<\/h2>\n Sj\u00f8lv om r\u00e5da er tydelege p\u00e5 kva som er god bruk av KI, synest likevel den ferske studenten Even Fl\u00f8lo i Stavanger at det kan vere vanskeleg \u00e5 ikkje la KI gjere heile jobben.<\/p>\n
\u2013 No i stad fekk eg litt hjelp fr\u00e5 KI, men s\u00e5 la eg det vekk for \u00e5 pr\u00f8ve \u00e5 kome vidare sj\u00f8lv. Og det er jo mykje betre, seier Fl\u00f8lo.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nEven Fl\u00f8lo pr\u00f8ver \u00e5 legge vekk KI for \u00e5 gjere oppg\u00e5ver sj\u00f8lv ogs\u00e5.<\/p>\n
Foto: Fride Audunsdotter Westvik \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n