Kjetil S\u00e6rheim var nyleg ute med metalls\u00f8karen sin i omr\u00e5det rundt familiegarden p\u00e5 Klepp p\u00e5 J\u00e6ren.<\/p>\n
\u2013 Det var her eg starta hobbyen min. For ti \u00e5r sidan kj\u00f8pte eg min f\u00f8rste metalldetektor, seier Kjetil S\u00e6rheim.<\/p>\n
Han har alltid dr\u00f8ymt om det heilt store, og no har det endeleg skjedd: Ein sjeldan gullgubbe dukka opp av jorda p\u00e5 J\u00e6ren.<\/p>\n
Han kjenner kvar krik og krok av familiegarden, men likevel var det noko som drog han mot akkurat denne plassen.<\/p>\n
![\"Kjetil](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/448_7kovzbavWuubtoDpMArSoCeWgOz24IVJU28oDjNw.png "\\"Grafikk:")
<\/div>Etter ti \u00e5r med metalls\u00f8kar fann han det heilt store<\/p>\n
Grafikk: Thomas Ystr\u00f8m \/ NRK<\/small>
\n<\/figcaption><\/figure>\n
\n<\/div>\n
\u2013 Eg k\u00f8yrde forbi, og eg kjente at her har eg noko uoppgjort. Det er noko som drar meg her.<\/p>\n
Gjenstanden stammar truleg fr\u00e5 yngre jernalder, mellom 500 og 800 \u00e5r etter Kristus.<\/p>\n
\u2013 Eg hadde ikkje noko tru p\u00e5 at ein kunne finne gullgubbar med metalldetektor. Dei er s\u00e5 frykteleg sm\u00e5.<\/p>\n
Dette er f\u00f8rste gong p\u00e5 hundre \u00e5r at det er funne ein gullgubbe i Rogaland. I Noreg er det berre gjort rundt 50 funn av dei sjeldne gullfigurane.<\/p>\n
Stavanger Aftenblad omtalte saka i g\u00e5r.<\/p>\n
![\"Kjetil](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/UGVRKC46eHkn5ODWvviseAIB8E_aMXiH9lkEJomnx_ZA.png "\\"Grafikk:")
<\/div>S\u00e6rheim frykta gullgubbane ville vere for sm\u00e5 til \u00e5 finne med metalldetektor. <\/p>\n
Grafikk: Thomas Ystr\u00f8m \/ NRK<\/small>
\n<\/figcaption><\/figure>\n
\n<\/div>\n
\u2013 Sensasjonelt<\/h2>\n
Ein \u00abgullgubbe\u00bb er berre ein centimeter i utstrekning, og er laga i sv\u00e6rt tynt gullmateriale. Dei har som regel eit motiv av eit menneske.<\/p>\n
\u2013 Det er ofte eit par, alts\u00e5 ein mann og ei kvinne. Det er det vi kan sj\u00e5 her p\u00e5 dette funnet, forklarar professor i arkeologi ved Arkeologisk museum ved Universitetet i Stavanger, Sigmund Oehrl.<\/p>\n
![\"Professor](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/_JlHvgEBCzS782ZDnPZ8jAjG_kRbOtfstsG7IrIJe_Fw.jpg "\\"Foto:")
<\/div>\u2013 Det finst rundt 4000 gullgubbar i Skandinavia, seier Oehrl. <\/p>\n
Foto: Thomas Ystr\u00f8m Johnsen \/ NRK<\/small>
\n<\/figcaption><\/figure>\n
\n<\/div>\n
Oehr seier at funnet som no er gjort p\u00e5 J\u00e6ren er sv\u00e6rt spesielt.<\/p>\n
\u2013 Det finst rundt 4000 gullgubbar. Dei finst berre i Skandinavia.<\/p>\n
Forskarar veit ikkje sikkert kvifor desse funna er unike for Skandinavia.<\/p>\n
Av totalt 3600 funn stammer dei fleste fr\u00e5 Danmark (s\u00e6rleg p\u00e5 Bornholm), medan Noreg har rundt 50 funn fr\u00e5 stader som Borg i Lofoten og Hauge p\u00e5 J\u00e6ren.<\/p>\n
\u2013 Det er eit sjeldan funn. Det er noko verkeleg spesielt, seier Oehr.<\/p>\n
Fann 16 gullgubbar i 1897<\/h2>\n
\u2013 Det er enormt stort \u00e5 f\u00e5 inn ein gullgubbe. Det er jo heilt fantastisk, seier Kristin Armstrong-Oma, som er museumsdirekt\u00f8r p\u00e5 Arkeologisk museum ved Universitetet i Stavanger.<\/p>\n
![\"Kristin](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/VeZi96TaOzhn2SACHRk7AABUm7YX2ViIdvEEscZcn3Pg.jpg "\\"Foto:")
<\/div>Det er enormt stort, seier museumsdirekt\u00f8r Kristin Armstrong Oma. <\/p>\n
Foto: Josef Benoni Ness Tveit \/ NRK<\/small>
\n<\/figcaption><\/figure>\n
\n<\/div>\n
\u2013 Det er 130 sidan det har blitt gjort funn av gullgubbar i Rogaland, held ho fram.<\/p>\n
Gullgubbar er hovudsakleg funne ved dei st\u00f8rste maktsentera fr\u00e5 yngre jernalder.<\/p>\n
Dei dukkar ofte opp i tilknyting til hallbygningar, og arkeologar meiner dei blei lagde ned som ledd i religi\u00f8se ritual.<\/p>\n
\u2013 Vi trur at dei blei brukt i rituelle kontekstar, og at dei blei lagde ned som offer i desse hallbygningane, seier Oehr.<\/p>\n
I 1897 blei heile 16 slike \u00abgullgubbar\u00bb funne p\u00e5 Hauge i Klepp, ikkje s\u00e5 langt fr\u00e5 dette siste funnet.<\/p>\n
![\"Gullgubbene](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/hyZfp3bNy7kjq91QuDYgegTFjp-Ln9LcUI_xz0ps3DTA.jpg "\\"Foto:")
<\/div>I 2022 blei dei 16 eksemplara fr\u00e5 Rogaland vist fram p\u00e5 Arkeologisk museum i Stavanger. <\/p>\n
Foto: Annette Gr\u00e6sli \u00d8vrelid \/ Arkeologisk museum, UiS<\/small>
\n<\/figcaption><\/figure>\n
\n<\/div>\n
\u2013 Det er noko veldig spesielt med Hauge. Det er ein viktig stad, med dei store gravhaugane fr\u00e5 jernalderen. Det er ein stad som er viktig politisk og kultisk,<\/span> forklarar Oehrl.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \n<\/div>\n \n
\nPublisert<\/span>
\n