\u2013 Vi m\u00e5 dyrke mat som bygger opp jordhelsa og \u00f8kosystema, slik at vi blir meir robuste mot ekstremv\u00ear og kriser, seier Thea Isdal Bringsjord.<\/strong><\/p>\n P\u00e5 hytta i Ryfylke, like utanfor Stavanger, skal ho straks i gang med ein ny sesong i hagen. Interessa for \u00e5 dyrke eigen mat starta d\u00e5 ho skreiv masteroppg\u00e5ve om klimarett og menneskerettar. D\u00e5 inns\u00e5g ho kor tett maten v\u00e5r heng saman med naturen rundt oss.<\/p>\n \u2013 Eg elskar \u00e5 vere ute i frisk luft. I hagen f\u00e5r eg brukt kroppen, og det er ein hobby som faktisk ber frukter, seier ho.<\/p>\n Interessa for hagebruk vakna for alvor d\u00e5 Thea var ferdig med masteroppg\u00e5va. I dag kombinerer ho tilv\u00e6ret som advokat og snart tobarnsmor med vekentlege \u00f8kter i hagen gjennom sesongen. <\/p>\n Foto: Privat<\/small> \n<\/div>\n Dette er musikk i \u00f8yra til Ole Geir Skj\u00e6veland, styreleiar i Rogaland Hageselskap. Etter eit langt yrkesliv i brannvesenet har han bytt ut brannslangen med hageslangen.<\/p>\n I dag stortrivst han i sitt 200 kvadratmeter store drivhus i Stavanger. Herfr\u00e5 reiser han no rundt og held foredrag for \u00e5 l\u00e6re bort korleis ein kan skape sin eigen beredskapshage.<\/p>\n Interessa for dyrking av plantar starta med blomstrar i ulike fargar og fasongar. I dag dyrkar han ogs\u00e5 etande vekstar, her er det planta mange jordb\u00e6rplantar i eit langt r\u00f8yr som han heiser opp under taket.<\/p>\n Julie Borsheim Endregaard\/NRK<\/small><\/figcaption><\/figure>\n <\/dh-bildekollasj-v1>\n <\/div>\n \u2013 Eg hadde kanskje vore redd om eg ikkje hadde hatt eit godt lager med gr\u00f8nsaker, men no er eg nesten sj\u00f8lvforsynt heile \u00e5ret, seier Thea.<\/p>\n Dette er hennar fjerde sesong i hagen. Her dyrkar ho alt fr\u00e5 tomatar og rotgr\u00f8nsaker til salatar, vassmelon og agurk. Ho liker spesielt vekstar som gir stor avling.<\/p>\n \u2013 Tenk at eitt fr\u00f8 kan gi femten squash i l\u00f8pet av ein sesong. Det er som rein magi, seier ho.<\/p>\n Gjennom Instagram-kontoen sin inspirerer ho f\u00f8lgarar over heile verda, og videoane med store gr\u00f8nsaker er spesielt popul\u00e6re.<\/p>\n Thea Isdal Bringsjord har blitt popul\u00e6r p\u00e5 Instagram. Profilen Planeat_a, med videoar fr\u00e5 hagen i Ryfylke, har f\u00e5tt over 55.000 likarklikk. <\/p>\n Video: Privat<\/small> Thea sine gr\u00f8ne fingrar har nemleg vist seg \u00e5 vere smittsame. Det som starta med at vennene f\u00f8lgde spent med p\u00e5 tips fr\u00e5 sofaen, har no enda med jord under neglene og iherdige fors\u00f8k p\u00e5 sj\u00f8lvberging.<\/p>\n For ein treng ikkje n\u00f8dvendigvis ha ein diger hage for \u00e5 leike gartnar. Fleire i vennegjengen til Thea bur i blokk midt i Oslo, men dei l\u00e8t ikkje mangelen p\u00e5 plen stoppe dei. Dei har i staden forvandla sm\u00e5 balkongar til sine eigne gr\u00f8ne paradis der dei dyrkar fram gr\u00f8nsaker.<\/p>\n <\/p>\n Noreg er i dag sv\u00e6rt avhengig av mat fr\u00e5 utlandet. I 2024 importerte vi matvarer for rekordh\u00f8ge 118 milliardar kroner, ein auke p\u00e5 6 prosent p\u00e5 berre eitt \u00e5r.<\/p>\n Med stadig f\u00e6rre kornb\u00f8nder, og berre 3,5 prosent matjord, er vi s\u00e5rbare. Over halvparten av gr\u00f8nsakene vi et er importerte fr\u00e5 utlandet.<\/p>\n Talet p\u00e5 gardsbruk i 2025 var 36.627, som er ein nedgang p\u00e5 12,8 prosent fr\u00e5 ti \u00e5r f\u00f8r, 9566 av gardsbruka i 2024 dyrka korn.\n<\/p>\n Foto: Nadir Alam \/ NRK<\/small> \n<\/div>\n Tal fr\u00e5 Norsk institutt for bio\u00f8konomi (Nibio) viser at ein del av l\u00f8ysinga kan ligge hos byfolket. Sj\u00f8lv i Oslo, der sju av ti bur i blokk, kan vanlege folk bidra til sj\u00f8lvforsyninga.<\/p>\n \u2013 Problemet er at mange ikkje kan nok, eller l\u00e6rer feil ting p\u00e5 nett, seier Ole Geir.<\/p>\n Han vil l\u00e6re bort sm\u00e5skala dyrking slik at Noreg st\u00e5r st\u00f8digare, \u00e9in kvadratmeter av gongen.<\/p>\n Det trengst faktisk berre mellom tre og seks kvadratmeter med jord for \u00e5 kunne dekke den andelen av hushalda sine behov for viktige basisvarer som poteter, l\u00f8k og gulr\u00f8ter \u2013 som per i dag blir importerte fr\u00e5 utlandet.<\/p>\n Over 1000 pluggplantar er planta i drivhuset dei siste dagane. Det er mykje blomstrar, men ogs\u00e5 etande vekstar. <\/p>\n Foto: Julie Borsheim Endregaard \/ NRK<\/small> \n<\/div>\n Det betyr i praksis at ein liten flekk i bakgarden, eller nokre pallekarmar, kan utgjere ein stor forskjell dersom forsyningslinjene sviktar.<\/p>\n \u2013 Mange mistar motivasjonen n\u00e5r ingenting gror. Bruk heller litt tid p\u00e5 \u00e5 skape ei god jord der gr\u00f8nsakene trivst, r\u00e5r Thea.<\/p>\n K\u00e5len i hagen veks som store gr\u00f8ne plantar, med blomsterliknande blad rundt. <\/p>\n Foto: Privat<\/small> \n<\/div>\n Ho bruker metoden \u00abNo-dig\u00bb. I staden for \u00e5 bruke traktor eller vende jorda med store spadar, legg ho papp rett p\u00e5 bakken for \u00e5 kvele ugras, og fyller p\u00e5 med kompost av lauv, tang og tare. Dette bygger opp ei luftig jord som toler ekstremnedb\u00f8r mykje betre enn komprimert jord, forklarer ho.<\/p>\n![\"Thea](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/gF5c37W2fI1Uu8Nboy_IbQQp8SaUxsYVqHxJbcG5UVPg.jpg "\\"Foto:")
\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/source><\/source><\/picture><\/div>\n
<\/source><\/source><\/picture><\/div>\n<\/div>
Hageglede og hageberedskap<\/span><\/h2>\n
\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\nDin eigen hageflekk kan vere n\u00f8kkelen i ei krise<\/span><\/span><\/h2>\n
![\"Et](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/8L8TIXqnQrfzxzR2bhLBXwNgv4qWuwB7_1OKP_7zhw5g.jpg "\\"Foto:")
\n<\/figcaption><\/figure>\n![\"En](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/23X07IP2RCAA13BlYUPmWgUCJ0MYh6ajSG4NHAD9ACCg.jpg "\\"Foto:")
\n<\/figcaption><\/figure>\n\u00c5 dyrke i god jord gjer jobben enklare<\/span><\/h2>\n
![\"Thea](\"https:\/\/gfx.nrk.no\/gVDbNXdwnqJaAhUxPb4y0QTG9mhqo07nA3iJoG1uSRjQ.jpg "\\"Foto:")
\n<\/figcaption><\/figure>\n