Det foresl\u00e5s \u00e5 skru av autokorrektur for \u00e5 hjelpe elevar med \u00e5 l\u00e6re \u00e5 skrive riktig.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\n\u2013 Eg skriv ganske kronglete og har litt d\u00e5rleg rettskriving n\u00e5r det kjem til norsk. For eg har berre prioritert engelsk, sidan eg f\u00f8ler det er meir nytte i det, seier Bo Bj\u00f8rnstad, som g\u00e5r i 8. klasse ved Kannik skole i Stavanger.<\/p>\n
Sj\u00f8lv innr\u00f8mmer han at det ofte g\u00e5r i kr\u00f8ll n\u00e5r han skriv p\u00e5 skulen.<\/p>\n
\u2013 Handskrift er jo ein kunst. Spesielt n\u00e5r eg ser kor fin l\u00f8kkeskrifta til foreldra mine er, seier Bj\u00f8rnstad.<\/p>\n
Ved Kannik skule i Stavanger har dei sett seg n\u00f8ydd til \u00e5 ta grep for \u00e5 l\u00e6re elevane \u00e5 skrive betre.<\/strong><\/p>\n\u2013 Vi har sett ei auke, og ein tendens til at det er fleire som ikkje har den same kompetansen som elevane hadde tidlegare, seier rektor ved Kannik, Finn Lea.<\/p>\n
\u2013 Skriv mykje engelsk<\/h2>\n Han seier ogs\u00e5 at problemet er det same med engelsk.<\/p>\n
\u2013 I norske tekstar skriv dei mykje engelsk. Dei har lagt inn engelske ord i norsken og dette takast i bruk i den formelle skrivinga. Det er vanskeleg for l\u00e6rarar \u00e5 avl\u00e6re elevane, seier rektoren.<\/p>\n
\n
<\/p>\n\n\n
\n
\n\n\n
Finn Lea<\/h4>\n\n
\n
\nRektor ved Kannik skole i Stavanger.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/dh-persongalleri-v1>\n <\/div>\n
Kannik har i underkant av 700 elevar, og er dermed blant dei st\u00f8rste ungdomsskulane i landet.<\/p>\n
Lea meiner problemet dukka opp for tre-fire \u00e5r sidan, d\u00e5 skjermen hadde vore ei stund i skulen.<\/p>\n
\u2013 Vi ser at det trengst. For vi kan ikkje ha elevar som ikkje kan skrive skikkeleg, seier rektoren.<\/p>\n
<\/p>\n
Saman med l\u00e6rarane p\u00e5 skulen har dei auka fokuset p\u00e5 skriving for hand i alle fag.<\/p>\n
\u2013 Det er noko vi legg inn som ein aktivitet, slik at elevane vert rusta n\u00e5r dei kjem vidare etter ungdomsskulen, seier Lea.<\/p>\n
B\u00e5de rettskriving og skriving for hand slit elevane med n\u00e5r dei kjem p\u00e5 ungdomsskulen.<\/strong><\/p>\n\u2013 Eg skriv ikkje alltid riktig, og eg skriv feil fordi eg skriv s\u00e5 mykje digitalt. Det gjer at eg kortar ned ord og skriv engelsk, seier Hennie Sofie Glad Balchen, som ogs\u00e5 g\u00e5r i 8. klasse p\u00e5 Kannik i Stavanger.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nHennie Sofie Glad Balchen (14) set pris p\u00e5 \u00e5 f\u00e5 \u00f8ve meir p\u00e5 \u00e5 skrive riktig for hand.<\/p>\n
Foto: Arild Eskeland \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
Skjerm f\u00e5r skulda<\/h2>\n Fagfolk bekreftar at ungdommane er blitt d\u00e5rlegare til \u00e5 skrive, og det er ofte \u00abenkle\u00bb feil som vert gjort.<\/p>\n
Ein ser at elevar f\u00e5r d\u00e5rlegare handskrift. Og foreldre bekymrar seg for mykje skjerm i skulen.<\/p>\n
Sj\u00f8lv om skjerm har teke over p\u00e5 barneskulen, st\u00e5r det i l\u00e6replanen i alle \u00e5ra at elevane skal l\u00e6re seg \u00e5 skrive for hand. Likevel ser ungdomsskulen at niv\u00e5et er l\u00e5gt n\u00e5r elevane byrjar i 8. klasse.<\/p>\n
\u2013 Eg merkar at det er fleire no enn f\u00f8r som skriv utydeleg, seier Liv Andrea Meltveit, kontaktl\u00e6rar p\u00e5 8. trinn ved Kannik skole.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nLiv Andrea Meltveit merkar ogs\u00e5 utfordringane elevane har n\u00e5r det kjem til skriving p\u00e5 ungdomsskulen.<\/p>\n
Foto: Arild Eskeland \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
Ho peikar p\u00e5 at skriving digitalt hindrar elevane i \u00e5 l\u00e6re rettskriving.<\/p>\n
\u2013 N\u00e5r dei skriv for hand er det ein gjengangar at dei skriv meir feil. For d\u00e5 har ein ikkje det automatiske retteprogrammet, seier Meltveit.<\/p>\n
<\/p>\n
Ei utfordring<\/h2>\n Camilla Lausund Fitjar er f\u00f8rsteamanuensis i lesevitskap ved Lesesenteret ved Universitetet i Stavanger. Ho forskar blant anna p\u00e5 handskrift og kjenner godt til problemstillinga.<\/p>\n
\u2013 Utfordringane framover blir nok \u00e5 f\u00e5 til ein god balanse mellom skriving for hand og p\u00e5 tastatur, seier Fitjar.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/div>
\nCamilla Lausund Fitjar er doktorgradsstipendiat ved Lesesenteret ved Universitetet i Stavanger.<\/p>\n
Foto: Thomas Ystr\u00f8m \/ NRK<\/small>
\n<\/div>\n
\u2013 Eg trur at for \u00e5 gje elevane eit reelt val mellom penn og tastatur, s\u00e5 m\u00e5 dei f\u00e5 oppl\u00e6ring og trening i begge deler, seier Fitjar.<\/p>\n
Ho er meir uroa for korleis kunstig intelligens p\u00e5verkar skriving enn sj\u00f8lve tastaturet. Men har eit tips til korleis elevane kan l\u00e6re \u00e5 skrive meir riktig p\u00e5 skjerm.<\/p>\n
\u2013 Det er lov \u00e5 skru av autokorrektur n\u00e5r elevane skal \u00f8ve p\u00e5 \u00e5 formulere gode setningar og stave ord riktig. Den digitale skrivehjelpa kan hjelpe oss til \u00e5 kommunisere litt betre med andre, men vi m\u00e5 l\u00e6re \u00e5 skrive sj\u00f8lv ogs\u00e5 og velje skriveverkt\u00f8y som passar til oppg\u00e5va, seier Fitjar.<\/p>\n
<\/p>\n
\nKorleis f\u00e5 betre handskift? 5 r\u00e5d fr\u00e5 Camilla Fitjar:<\/h3>\n <\/p>\n<\/button><\/p>\n
\n
\nFor \u00e5 f\u00e5 betre presisjon og jamnare bokstavar, m\u00e5 du ta deg tid til \u00e5 bli kjent med r\u00f8rslene i kvar bokstav.<\/li>\n Tren p\u00e5 eit fleksibelt blyantgrep der r\u00f8rslene kjem fr\u00e5 fingrane, ikkje fr\u00e5 handleddet. Dette gjer at du blir mindre sliten.<\/li>\n \u00d8v p\u00e5 \u00e5 forme bokstavane slik at du slepp \u00e5 lyfte pennen eller handa un\u00f8dvendig fr\u00e5 papiret.<\/li>\n N\u00e5r teknikken er p\u00e5 plass, er det jamn \u00f8ving som skal til for \u00e5 f\u00e5 opp farten.<\/li>\n N\u00e5r staving og motorikk g\u00e5r av seg sj\u00f8lv, blir det frigjort kapasitet til \u00e5 konsentrere seg om det viktigaste: sj\u00f8lve bodskapen i teksten.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/aside>\n<\/div>\n